Artykuły
Różnice pokoleniowe
W pracy, jak i w życiu codziennym, przychodzi nam współpracować z osobami w różnym wieku. Każde z pokoleń posiada specyficzny dla siebie sposób postrzegania rzeczywistości, umiejętność wchodzenia w relacje z otoczeniem oraz preferencje osobiste.
Socjolodzy z firmy “Group Forest” (www.Groupforest.com) zajmujący się zagadnieniem czynnie aktywnych zawodowo grup pokoleniowych w Europie zachodniej wyodrębnili z nich trzy najbardziej wyraziste:
“Baby boomers” - pokolenie urodzonych w okresie między połową lat czterdziestych a końcem lat pięćdziesiątych, którzy wyrośli w okresie gospodarczego boom’u powojennego.
“Generacja X” - urodzeni w latach sześćdziesiątych, którzy wyrośli w okresie kryzysu ekonomicznego lat siedemdziesiątych.
“Generacja Y” - urodzeni w okresie między rokiem 1970 a 1990, którzy wyrośli w erze globalizacji i powszechnego dostępu do internetu.
By lepiej zrozumieć jak poszczególne pokolenia funkcjonują przyjrzyjmy się bliżej okolicznościom, w których przyszło się im wychowywać i dorastać oraz co mogło wpłynąć na sposób ich postrzegania rzeczywistości.
|
Baby-boomers |
Generacja X |
Generacja Y |
| Technologie komunikacji | ||
| - Wyrośli na informacjach płynących z gazet, kina, radia.- Doświadczyli narodzin telewizji.- Środek transportu to głównie pociąg. | - Wyrośli głównie na informacjach telewizyjnych- Doświadczyli narodzin komputera osobistego- Środek transportu to głównie samochód, samolot i szybka koleja. | - Wyrośli głównie na obsłudze komputerów osobistych- Doświadczyli narodzin internetu- Ta generacja posiada lepszą niż ich rodzice znajomość i umiejętność zrozumienia nowych technologii- Środek transportu to głównie samochód, szybka kolej lub tanie linie lotnicze. |
| Kontekst ekonomiczny |
||
| Wyrośli w 30-letnim okresie boom’u powojennego (pełne zatrudnienie, wzrastająca konsumpcja dóbr, zmiana z ekonomii rolniczej na przemysłową). | Wyrośli w okresie kryzysu lat 70tych i początku lat 80tych - restrukturyzacja obszarów gospodarki, wzrost masowego bezrobocia i niepewności zatrudnienia, spadek siły zakupowej powiązany z galopującą inflacją, problemy z dostępem do rynku pracy (praca na niepełny etat, powtarzające się umowy na czas określony, symptomy “nadkwalifikowania” u pracowników). Tendencja do zmiany z ekonomi przemysłowej na usługową. | Wyrośli w okresie powrotu do tendencji wzrostowej wskaźników ekonomicznych. Rewolucja internetowa drastycznie zmienia praktyki pracy w kontekście globalizacji. „Bańka internetowa” daje iluzję, iż każdy może pracować inaczej, zależnie od preferencji. |
| Kontekst historyczny |
||
| Postępujący okres dekolonizacji. Świat dzieli się na dwa bieguny krystalizując się w kontekście zimnej wojny.Formuje się wspólnota europejska. | Upadek muru berlińskiego oznacza upadek komunizmu. Niepewność zatrudnienia, narastająca świadomość zagrożenia AIDS i początek zauważania kwestii związanych z ochroną środowiska. Europa „powiększa się” w stronę wschodu. | Globalizacja postępuje. Stany Zjednoczone coraz bardziej rozwijają ekonomiczny, polityczny i kulturowy wpływ na inne kraje.Europa organizuje się i staje się bardziej zjednoczona. Pojawiają się wewnątrzkrajowe protesty przeciw kapitalizmowi. Rozwija się „etyczna konsumpcja” i świadomość ekologicznej odpowiedzialności. |
Teraz, gdy wiemy już co i jak ukształtowało światopogląd poszczególnych pokoleń, przyjrzyjmy się jak zachowują się oni w środowisku zawodowym.
|
Baby-boomers |
Generation X |
Generation Y |
| W pracy | ||
| Są raczej nastawieni optymistycznie. Postrzegają szklankę “do połowy pełną”.Posiadają silne poczucie obowiązku oraz naturalny szacunek do autorytetów, co ma wpływ na ich stosunek do struktur hierarchicznych.Są raczej oddani i lojalni swojej firmie. Posiadają dużą potrzebą bycia pozytywnie postrzeganym w środowisku pracy.Dla nich, sukces osobisty to również sukces zawodowy/kariera. Normalnym dla nich jest, by być przygotowanym do poświęcenia aspektów życia prywatnego dla życia zawodowego. Ponadto, sukces zawodowy staje się najważniejszy w ich życiu.Przejawiają tendencje do formalizmu i są mniej wszechstronni niż ich młodsi współpracownicy. | Będąc wychowanymi w czasach kryzysu są raczej pesymistyczni i pozbawieni złudzeń. Mają tendencję do widzenia szklanki „do połowy pustej”.Są nieufni i poszukują aktów niekonsekwencji u otaczających ich ludzi. Żyją w przeświadczeniu, iż ich firma nie jest w stanie zapewnić im długoterminowej gwarancji zatrudnienia. W rezultacie są mniej oddani firmie, w której pracują i są w relacjach ciągłych negocjacji, w których swój interes stawiają na pierwszym miejscu. Liczy się dla nich, ich własny rozwój i kariera. By oddać się i osiągać najlepsze wyniki muszą poczuć się częścią zespołu i mieć poczucie użyteczności.Motywacja przychodzi z zadowolenia z pracy.Nie lubią pracować w strukturach hierarchicznych, gdzie status odgrywa dużą rolę. Z drugiej strony, uznają autorytet managerów, którzy umożliwiają im osiągać ich cele.Są autonomiczni i wszechstronni.Zarówno podlegli i przełożeni czują w relacjach z nimi, że delegacja uprawnień jest podstawą.
Ponadto oczekują zarządzania przez cele z oceną opartą na rezultatach oraz zarówno pozytywnej, jak i negatywnej informacji zwrotnej w procesie zarządzania. Nieufność w podejściu do systemu oraz dystans gwarantują, w ich mniemaniu autentyczność zdobywanych informacji oraz pewność co do ludzi. |
Są pewni siebie. Oni zawartość szklanki “wypijają”. Nabyli poczucie ciągłej zmiany i świadomość braku pewności zatrudnienia. Dlatego też koncentrują się na poszukiwaniu osobistego szczęścia i samospełnienia, niż na karierze zawodowej i pewności zatrudnienia. Ich oczekiwania to praca przy inspirujących projektach ćwiczących ich kreatywności. Wybierają logikę „JA Sp. z o.o.” w poszukiwaniu relacji z potencjalnym pracodawcą. Wymagają elastyczności w zakresie godzin pracy, wynagrodzeniu i innych warunków pracy. Są równocześnie bardzo świadomi kwestii płacowych i nie są nieśmiali w zakresie ich negocjacji. Nie widzą sensu w udowodnianiu swojej wartości i spodziewają się szybkich decyzji kadrowych. Nie operują na relacjach opartych na autorytetach, ale na rozpoznaniu ich kompetencji i przejrzystości.Spodziewają się konkretnej formy ekwiwalencji i nie pracują dla firmy - angażują się w projekt. Branie udziału w strategii i zaangażowanie, jak to tylko możliwe to kluczowe elementy ich zainteresowania oraz motywacji.Są bardzo świadomi pytań dotyczących wartości, etyki i kwestii społecznej użyteczności.Nie potrafią wyobrazić sobie pracy bez przyjemności.
Wychowani w świecie powszechnej informacji, przyzwyczajeni są do zasięgania idei z Internetu, są sceptyczni do przemówień, które były zwyczajem odziedziczonym z czasów przeszłych. Są dziećmi Internetu, funkcjonują w sieci dzieląc się informacjami bardziej naturalnie. Tkają rozległe sieci nieformalnych relacji, na których polegają. |
Próba kategoryzacji ludzkich profili często kończy się fiaskiem. Wpływa na to ich złożoność i oryginalność. W przypadku jednak określania grup pokoleniowych zazwyczaj kieruje się jedynie obserwacjamii generalnych tendenci, trendów, które nie muszą świadczyć o zachowaniach konkretnych jednostek. Ciekawostką jest jednak, jak umiejętność diagnozy potrafi pozytywnie wpłynąć na kształtowanie się relacji komunikacyjnych w kontaktach międzyludzkich.
